KANOPOLO IN NEDERLAND: EEN KORTE INTRODUCTIE
Kanopolo is een dynamische balsport die in zijn huidige vorm iets meer dan vijftien jaar gespeeld wordt. Twee teams, met per team vijf spelers op het veld, spelen twee keer tien minuten een wedstrijd. Tijdens kampioenschappen worden er drie à vier wedstrijden op een dag gespeeld. Kanopolo in zijn oude vorm werd gespeeld met waterpolodoeltjes en de bal diende met de peddel in het doel geslagen te worden. Aangezien regelmatig de tegenstander in plaats van de bal werd geraakt, besloot men begin jaren ’90 de regels van het spel radicaal te veranderen. De doeltjes werden verkleind, nieuwe afmetingen: 1 meter bij anderhalve meter, en twee meter boven het water gehangen. De bal moest voortaan op doel gegooid worden en de keeper kon de bal enkel nog tegen houden door zijn peddel te gebruiken. Na invoering van deze regels ontwikkelde kanopolo zich razend snel. De dynamische balsport in teamverband werd populair over de hele wereld. De sport combineert facetten van diverse sporten met elkaar; snelheid, technische beheersing van de boot, kracht, tactisch inzicht, en teambuilding. Vele kanoërs spreekt dit aan en maken de overstap naar het kanopolo. In 1994 worden voor het eerst in de historie de Wereldkampioenschappen Kanopolo georganiseerd door de International Canoe Federation (ICF). In het Engelse Sheffield wordt Australië wereldkampioen door Duitsland met maar liefst 6- 1 in de finale te verslaan. Australië zou gedurende de jaren ’90 het internationale kanopolo blijven domineren. Het WK is een dermate succes dat het ICF besluit om voortaan om de twee jaar, in de even jaren, deze strijd om de wereldtitel te laten plaats vinden. In de oneven jaren is er dan ruimte voor continentale kampioenschappen.
Rijnland
Nederland is altijd een van de toonaangevende landen geweest in het internationale kanopolo. Al in 1994 reikte Nederland tot de halve finales, waar het echter kansloos van Duitsland verloor. In Nederland zelf was het Rijnland uit Leiderdorp dat het kanopolo domineerde. Dertien jaar op rij won Rijnland de Nederlandse titel, zowel met oude als nieuwe regels. Pas in 1999 wist Deventer Rijnland te verslaan in de competitie en kampioen te worden. Rijnland domineerde niet alleen nationaal, ook internationaal werden er vele prijzen gewonnen. Opvallend was dat het succes van Rijnland niet doorgetrokken werd naar Oranje. De Rijnland spelers vormden ook de basis van het Nederlandse herenteam dat in de jaren ’90 telkens naast de prijzen viel. Zowel in 1996 in Australië als in 1998 in Portugal wist Oranje niet aan de hoge verwachtingen te voldoen. Oranje werd respectievelijk zesde en vierde.
Deventer
Eind jaren negentig nam Deventer de dominante rol van Rijnland over. In 1999 won het haar eerste Nederlandse titel ten koste van Rijnland. In 2000 sloeg Rijnland nog eenmaal terug. Maar vanaf 2001 won Deventer alle Nederlandse titels tot op heden. Deventer speelt onder leiding van speler/coach Martin van Arkens te allen tijde dominerend spel; niet de nul is heilig, maar het streven om altijd één doelpunt meer te maken dan de tegenstander. Deze tegenstander wordt continu vanuit een zeer agressieve zoneverdediging onder druk gezet. Vaak wordt de zoneverdediging verlaten om het zeer riskante man tegen man gevecht aan te gaan. De aanval wordt gedomineerd door prachtig positiespel. Sinds 2002 is het sterrenensemble van Van Arkens ongenaakbaar. Alleen Duits landskampioen Liblar weet Deventer nog wel eens pijn te doen. De prestaties van Deventer in de afgelopen vier seizoenen zijn dan ook imponerend. In deze periode heeft Deventer slechts een halve finale verloren. Op alle andere toernooien waaraan Deventer deelnam, werd de finale behaald. Alle grote internationale toernooien werden gewonnen. In 2003, 2004 en 2005 won Deventer de Europese Kampioenschappen voor clubteams.
Oranje
Waar in de jaren ’90 de spelers van Rijnland de prestaties bij hun club niet wisten door te trekken naar Oranje, daar slagen de Deventer spelers er wel in om ook bij Oranje te presteren. Na het volledig mislukte EK in 1999 in België, waar Nederland zeer teleurstellend de halve finale verloor en daarna uiteindelijk vierde werd, kozen bondscoaches Webbers en Barning voor een geheel andere aanpak voor het WK in 2000. In Brazilië verliet Oranje de traditionele speelwijze van Rijnland, en koos het voor het meer dominantere spel van Deventer. Met indrukwekend aanvallend spel haalden de Nederlanders de finale tegen Groot-Brittannië. Daarin werd echter verloren van de ontketende Britten met 3- 2. In 2001 in Polen werd op het EK wederom een prijs gehaald. Ditmaal een bronzen. Na de met 2-1 verloren halve finale tegen Duitsland wist Oranje wel van Frankrijk te winnen en zo de derde plaats te veroveren. In 2002 greep Nederland op het WK in Duitsland wederom naast het goud. Groot-Brittannië verlengde zijn titel ten koste van Oranje: 4- 2 in de finale. Pas op de Europese Kampioenschappen van 2003 in Ierland had het Nederlandse team eindelijk het gewenste succes. Oranje, voor het grootste deel bestaand uit Deventer spelers aangevuld met spelers van opkomende teams uit Groningen en Alkmaar, speelden bij vlagen kanopolo van een andere wereld. Erkende toplanden als Spanje en Italië worden beide van het veld gespeeld door een briljant spelend Nederland. Beide teams krijgen met 8-2 klop. In de halve finale weet Nederland voor het eerst op een internationaal kampioenschap Groot-Brittannië te verslaan (met 5-4). De finale wordt uiteindelijk ten koste van de Duitsers gewonnen met 2-1. Nederland is Europees Kampioen.
Nederland Wereldkampioen!
Mede door dit gewonnen kampioenschap was Nederland dé favoriet voor de wereldtitel in 2004 op het WK in Japan. Eigenlijk ten onrechte: nog nooit wist een Europees Kampioen het jaar daarop de wereldtitel te winnen. Nederland was echter het eerste land die met deze vloek brak. Ook op het WK speelden Nederland schitterend kanopolo. Achtereenvolgens Nieuw-Zeeland met 7-2, Ierland met 7-3, Spanje met 3-1 en Japan met 7-1 werden in de eerste ronde verslagen. In de daarop volgende ronden werden Taiwan met 9-3, drievoudig wereldkampioen Australië met 8-5 en tweevoudig Europees Kampioen Frankrijk met 3-2 verslagen en zo op imponerende wijze de halve finale behaald. In de halve finale versloeg Nederland wederom Groot-Brittannië, dit keer met 3-2, en onttroonde daarmee de wereldkampioen. In een zinderende finale versloeg Oranje daarop Duitsland met 5-4. Nederland is Wereldkampioen!
Nederland wint Goud op de World Games
In 2005 evenaarde Nederland het succes van de Wereldkampioenschappen. Op de World Games te Duisburg in Duitsland versloeg Nederland de vijf beste teams ter wereld. In de eerste ronde verloor Nederland geen wedstrijd: Australië (4-2), Italië (2-1), Frankrijk (5-3), Groot-Brittannië (2-1), Duitsland (3-3). In de halve finale werd wederom korte metten gemaakt met Groot-Brittannië, dit maal met 3- 2. In de finale overklaste Nederland Duitsland met 3-1. Kanopolo, voor het eerst op de agenda van de World Games, kent een zeer trotse en terechte gouden medaille winnaar.
Wereldkampioenschappen 2006 in Amsterdam
Na het winnen van de gouden medaille op de World Games kent Nederland een mindere periode. Op de Europese Kampioenschappen in Madrid weet Oranje wel de halve finale te halen, maar wordt er verloren van Groot-Brittannië met 3-1. Een bronzen plak is het magere eindresultaat. Een zelfde plek wordt behaald op de in eigen huis gehouden Wereldkampioenschappen in Amsterdam (2006). In de halve finale is de latere wereldkampioen Frankrijk met 3-1 te sterk. In de schaduw van de Oranje heren presteren de dames en junioren uitstekend. De Dames stijgen ver boven hun niveau en weten een bronzen plak te veroveren. De Nederlandse heren onder 21 jaar behalen zelfs de finale om daarin hun meerdere te moeten erkennen in Frankrijk. Een zilveren plak is het mooie eindresultaat.